Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık notlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin akar ve aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok zengin açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise ince tonları örter. Güç damakta zayıf ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en belirgin notayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir fikir vermez yani her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü sedir tonu şeklinde bir not yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir içim aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada duman birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni bozulur.
